Το όχημα της UNFICYP χαιρέτισε τον σκοπό στο τελευταίο ελληνοκυπριακό φυλάκιο στην Αγλαντζιά και χώθηκε στη νεκρή ζώνη. Δρόμος τραχύς, μες στα χωράφια, τον διαβαίνουν πια μόνο τα βαριά οχήματα των Ηνωμένων Εθνών. Καθώς προχωράμε προς το ναρκοπέδιο, γύρω μας απλώνεται μια πράσινη, χειμωνιάτικη γη, μάλλον ένα από τα πιο παρθένα τοπία της Κύπρου σήμερα, αλλά σίγουρα και ένα από τα πιο επικίνδυνα. (περισσότερα…)
Διαβάζοντας αυτό (βλ. τέλος), διερωτήθηκα μήπως “πρέπει” να κάνω κι εγώ απολογισμό της δεκαετίας που πέρασε. Εδώ που τα λέμε, και τι να πρωτομετρήσω σ’ αυτά τα δέκα συναρπαστικά χρόνια;
Θυμάμαι όμως καλά πώς ήταν η ζωή 10 χρόνια πριν. Είχα γράψει γιορτινές ευχές στα τζάμια του δωματίου μου με κείνο το λευκό χριστουγεννιάτικο σπρέι που δεν καθαρίζει με τίποτα (κι έτσι κράτησα το “happy new year” μέχρι το Μάρτιο κι η φίλη Σαρδέλα από το απέναντι μπαλκόνι μ΄έκραζε). Με τους φίλους μαλώναμε αν ήταν ή όχι το 2000 το Millenium και με τα αγαπημένα μου ξαδέρφια κάναμε περιπαικτικά πανηγύρια στο σπίτι, όταν το πρωί της σκοτεινιασμένης, βροχερής παραμονής,ο ΑΝΤ1 (ναι, βλέπαμε ΑΝΤ1 ακόμα τότε) συνδέθηκε με ένα νησί της Ωκεανίας για να μεταδώσει την πρώτη αυγή του 2000. Στο ρεβεγιόν, δεν θυμάμαι πώς, είχαμε ξεμείνει με τους γονείς ως τις 11.30 και καταλήξαμε τα μεσάνυχτα να πληρώνουμε φέσι στη γιορτή ενός ξενοδοχείου. Αστικά γοητευτική παρακμή-έχω ακόμα το καπελάκι δώρο για ενθύμιο.
Έχει γίνει μια αλλαγή στη δουλειά μου τις τελευταίες βδομάδες που τη θεωρούσα σχεδόν καρμική. Δηλαδή, άλλαξα αντικείμενο εργασίας, μετακομίζοντας σε έναν τομέα που, λόγω οικογενειακού ιστορικού, πάντα με γοήτευε και κατά μία έννοια το περίμενα να ασχοληθώ μ’ αυτόν.
Πρόκειται σχεδόν για ανέλιξη (επαγγελματική, βέβαια, όχι ακόμα οικονομική), που όμως, όπως κάθε ανάβαση στην ζωή, έχει κι αυτή τις δυσκολίες της. Στα νέα μου καθήκοντα, τα χαμπέρια που παίρνω είναι σχεδόν πάντα αρνητικά, οι ανταγωνιστές συνάδελφοι παλιές καραβάνες (άρα εκατοντάδες φορές πιο έμπειροι) κι οι άνθρωποι του χώρου, κλειστοί, ενίοτε βεντέτες, και μάλλον χωρισμένοι σε κλίκες. Εκτός αυτού, ως φιλόδοξο ον εγώ, τείνω να παλεύω για την τελειότητα, γεγονός που, με δεδομένες τις πιο πάνω καταστάσεις, μου προκαλεί πολύ μα πολύ άγχος.
Σχεδόν κρίσεις πανικού, δηλαδή, κάτι μεσημέρια που δεν τολμώ καν να σηκώσω το τηλέφωνο για να κάνω τη δουλειά μου ή κάτι πρωινά που νωρίς-νωρίς διαπιστώνω τα λάθη και τις παραλείψεις μου από την προηγούμενη.
Αν προσθέσεις σ’ αυτό κάτι μικροπροβλήματα υγείας εμού και των αγαπημένων μου, κάτι μικρογκαντεμιές καθημερινότητας (καθυστέρηση στις πτήσεις, βλάβες στο αυτοκίνητο, πλημμύρες στο σπίτι) και το γεγονός ότι από μήνες θέλω να αλλάξω διαμέρισμα και δεν προλαβαίνω να ψάξω, οι κρίσεις πανικού δεν θέλουν και πολύ για να γίνουν συχνότερες.
Τώρα, γιατί τα γράφω όλα αυτά σε μια λευκή οθόνη και τα δημοσιοποιώ; Νομίζω γιατί μια καλή νεόκοπη φίλη μού είπε πως αν διατηρείς ημερολόγιο (δημόσιο, έστω), έχεις κάνει το μισό δρόμο για την ψυχανάλυση. Ας την πιστέψω.
ΥΓ: Τουλάχιστον, στον αντίποδα, έχω ανακαλύψει νέα αγχολυτικά χόμπι. Χαρίζω μανταρίνια στους συναδέλφους, κερνάω τις γιαγιάδες που συναντώ στον δρόμο σοκολάτες ή μια βόλτα με το αμάξι μέχρι το σπίτι τους, αν είναι πεζή, και καθιέρωσα με τον καλό μου να τρώμε μια φορά τη βδομάδα πάπια Πεκίνου (άσχετο, αλλά είναι εθιστική η γεύση της). Τώρα που τα ξαναδιαβάζω, νιώθω καλύτερα ήδη.
Θυμάμαι καλά στο σχολείο τους χάρτες στους τοίχους: Η Ελλάδα περιβαλλόταν από την Αλβανία, τη Γιουγκοσλαβία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία και στην άκρη του χάρτη, ένα ένθετο σαν μπάλωμα, η Κύπρος, σαν τη Ρόδο στο νου μας, ένα απομακρυσμένο κομμάτι της χώρας. Κι η Ευρώπη, μια ήπειρος με την τεράστια ΕΣΣΔ, την Τσεχοσλοβακία και δύο Γερμανίες με δύο πρωτεύουσες…
Θυμάμαι καλά και τον Κ., εκείνο το ανοιχτόχρωμο, ξανθό αγόρι που έκανε τρομερά ακροβατικά και συμπαθητικές πλάκες, που μπήκε ένα πρωινό του χειμώνα του ’91 στην τάξη μας κι ο δάσκαλος μας είπε πως «ήρθε από τη Ρωσία, που τώρα έχουν πόλεμο». Η άφιξη των μεταναστών μόλις ξεκινούσε κι ο Κ., αν και έμαθε αστραπιαία και καλά τα ελληνικά, μας φαινόταν στην αρχή λιγάκι εξωγήινος, καθώς πετούσε με βαριά προφορά ρώσικες λέξεις.
Από κείνη την εποχή, που η Γιουγκοσλαβία ήταν ακόμα μία χώρα, το Σκοπιανό δεν υπήρχε σαν ζήτημα κι η Βοσνία ήταν ένας μάλλον άγνωστος τόπος, θυμάμαι τις αφηγήσεις του μπαμπά για ένα ριψοκίνδυνο ταξίδι που είχε κάνει στη Δυτική Γερμανία, διασχίζοντας τα φλεγόμενα Βαλκάνια, με εκείνο το σαραβαλάκι των πρώτων μου χρόνων-ένα Wartburg και την παλιά τηλεόραση, ασπρόμαυρη ακόμα, να παίζει συνεχώς εικόνες ανθρώπων σε εξέργεση.
Έπειτα, τα βιβλία άλλαξαν, πρωτεύουσα της Γερμανίας ξανάγινε το Βερολίνο, κι όχι η Βόννη με τη δύσκολη ορθογραφία, και στη γεωγραφία έπρεπε πια να μάθουμε ένα κατεβατό χώρες που σχηματίστηκαν στη θέση εκείνου το ψυχρού γίγαντα που έπιανε δύο σελίδες στα βιβλία μας, της ΕΣΣΔ.
Για χρόνια, δίπλα στα σύνορά μας, μαθαίναμε, υπήρχε πόλεμος, την ώρα που τα τυριά και τα Πανεπιστήμιά μας αποκτούσαν το ίδιο όνομα («Μακεδονία») κι η γιαγιά μου η παπαδιά κολλούσε στο τζάμι της κουζίνας, για να μην πέσει πάνω του, ένα αυτοκόλλητο με το αστέρι της Βεργίνας και την ατάκα «Η Μακεδονία είναι μία. Και είναι ελληνική. Κωνσταντίνος Καραμανλής».
Λοιπόν, δεν θυμάμαι ούτε το τείχος να πέφτει ούτε το συλλαλητήριο για τη Μακεδονία. Μου πήρε χρόνια για να καταλάβω γιατί υπήρχαν δύο Γερμανίες ή γιατί οι Γιουγκοσλάβοι ξαφνικά βαφτίστηκαν Σέρβοι, και έμαθα σχετικά πρόσφατα μόλις για την καταπίεση στις χώρες του ανατολικού μπλοκ.
Η δική μου η γενιά, που έκανε, κυριολεκτικά, τα πρώτα της βήματα τις μέρες που ο κόσμος άλλαζε αστραπιαία-και για πάντα, θα ‘χει να θυμάται τις συναυλίες για τον πόλεμο στο Κόσοβο, τις πορείες ενάντια στον εισβολή στο Ιράκ, το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους και άνοιγμα των οδοφραγμάτων στην Κύπρο, το 2003.
Καμιά φορά, νιώθω ιστορικά ριγμένη απέναντι στους προγόνους μου. Όμως όσο το σκέφτομαι, νομίζω ότι με τον ρυθμό που η Ιστορία επιμένει να επαναλαμβάνεται, κάτι θα βρεθεί και για μένα να εξιστορώ με μια σχετική νοσταλγία. Ή ανακούφιση.
Να φεύγεις από τη χώρα σου, αφήνοντας πίσω οχτώ μωρά, για να δουλέψεις σε ένα σώμα μισθοφόρων, σε ένα νησί-κουκίδα στο χάρτη, που το λένε Κύπρο, και που οι μισοί του κάτοικοι μισούν τους άλλους μισούς. Να σε βάζουν να καθαρίζεις νάρκες, στη νησιώτικη γη που είναι σπαρμένη με αίμα, κόκαλα και σφαίρες, και μια από αυτές να σε ανατινάσσει. Να γίνεσαι έτσι είδηση, αλλά χωρίς πρόσωπο, μονάχα ως «αλλοδαπός», κι ο θάνατός σου να περνά στα «αζήτητητα» των δελτίων, πίσω από τις «μεγαλειώδεις παρελάσεις» σε Λευκωσία και… Θεσσαλονίκη (!). Κι η μόνη τους έγνοια, στα ραδιόφωνα, να είναι ότι από την έκρηξη, κανείς «δικός τους» (εθνοφρουρός) δεν κινδύνευσε. Με συγχωρείτε, αλλά για μένα αυτό είναι το άκρον άωτον μιας ξενοφοβικής, εγωκεντρικής κοινωνίας, που φοβάται να κοιτάξει πέρα από τη μύτη της…
Αν δεν κατάλαβες, δες Mind the mine. Νεκρός ναρκαλιευτής στη νεκρή ζώνη της Λευκωσίας (μακάβρια επανάληψη)
«Πήγα παντού, γύρισα τον κόσμο/Με το νου και με τα πόδια/Δύση και Ανατολή/Πέρασα τη θολή γραμμή/Έφτασα ως της γης την άκρη/Μα απάντηση δε μου δώσαν»(Ορφέας Περίδης)
Η σιωπή πολλών ημερών δεν οφείλεται στο ότι ξέμεινα στη χώρα και δεν γύρισα, αλλά στην εργασιοθεραπεία που ακολούθησα άμα τη επιστροφή μου στη μεγαλόνησο. Διότι αρρώστησα στη Συρία. Μια γαστρεντερίτιδα αα που με βρήκε σε ένα υγρό και σκοτεινό μοτέλ στα βουνά, στ’ ανάθεμα, που χρειάστηκε γιατρός, δύο ενέσεις και ένα τριήμερο ρυζοφαγίας για να συνέλθω. (περισσότερα…)
Το blog θα απουσιάσει για μια βδομάδα στη Συρία (Mediterra route), με την υπόσχεση να ποστάρει φωτογραφίες και εντυπώσεις στην επιστροφή.
Να υγιαίνετε.
ΥΓ: Σ.θ.σ.σ.κ.α.ο.
Για τις εκλογές τα ‘παν κι άλλοι, περισσότερο εύγλωττα απ’ όσο εγώ θα μπορούσα. Εγώ απλώς βρήκα ευκαιρία να ανέβω εξπρές στη Σαλόνικα να δω τα ανίψια (έχει αρχίσει να μου θυμίζει Ντόναλντ Ντακ αυτή η ορολογία) και φίλους. Και να αγοράσω μερικά βιβλία για το χειμώνα που έρχεται (στο πάτωμα). Ιδού η λίστα των αναγνωσμάτων των επόμενων μηνών (κριτικές ευπρόσδεκτες) :
- Ορχάν Παμούκ – “Το χιόνι”
- Γιάννης Ξανθούλης – “Κωνσταντινούπολη”
- Ο Μπουκόφσκι για τον Μπουκόφσκι
- Charles Schulz – “Αγαπητέ μου εκδότη”
- Taschen – “20th century Photography”
Next stop: Συρία, για το Φεστιβάλ του δρόμου του μεταξιού. Η φίλη Ε., από τη Χίο, “ζηλεύει”. “Μονάχα μη με ματιάξεις”, της λέω. Κι ακολουθεί ο γόνιμος διάλογος:
(περισσότερα…)
